หน้าแรก   นายกสภาฯ   อธิการบดีฯ   ผู้ทำประโยชน์ฯ


อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ เป็นบุตรของนายเพ็ชร นางบุญมา แจ้งเจนกิจ เกิดเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2465 ที่ตำบลนางเลิ้ง อำเภอป้อมปราบ จังหวัดพระนคร

ในด้านการศึกษา อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ สำเร็จมัธยมบริบูรณ์ จากโรงเรียนอัสสัมชัญ พ.ศ. 2482 สำเร็จเตรียมปีที่ 2 จากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2485 สำเร็จปริญญาตรี วิชากสิกรรมและสัตวบาลหลักสูตร 5 ปี จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ. ศ. 2490 นับเป็นเกษตรรุ่น 2 และในปีนี้มีผู้สำเร็จการศึกษาสาขานี้เพียงสองคน อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ เข้ารับราชการตำแหน่งอาจารย์ตรี กรมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กระทรวงเกษตราธิการ ในวันที่ 1 ตุลาคม 2490 ต่อมาในปี พ.ศ. 2495 ได้รับทุน กพ. ไปศึกษาต่อถึงระดับปริญญาเอก Utah Agricultural State College ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ใน พ.ศ. 2497 หลังจากจบปริญญาโท ทางมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ได้เรียกตัวกลับเนื่องจากขาดแคลนบุคลากร เมื่อกลับมาปฏิบัติราชการที่เกษตรบางเขน อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจได้ทำงานมากมายหลายหน้าที่นอกเหนือจากงานสอน อาจารย์ต้องรับผิดชอบด้านสาธารณูปโภครวมถึงอาคาร สถานที่ ยานยนต์ และความปลอดภัยภายในมหาวิทยาลัยเป็นเวลายาวนาน นิสิตเกษตรรุ่นเก่าๆ จะเห็นอาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจขี่จักรยานบ้างเดินบ้างเพื่อตรวจเวรยามตอนตีสี่ตีห้าทุกวัน

อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ มีบ้านพักอยู่ในบริเวณมหาวิทยาลัยซึ่งเป็นสวัสดิการให้ในสมัยนั้น บ้านพักนี้อยู่หน้าตึกพักบุษกร ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งในพื้นที่ของสำนักพิพิธภัณฑ์และวัฒนธรรมการเกษตร สมัยนั้นมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ ยังนับเป็นสถานที่ที่ห่างไกลความเจริญ ไม่มีน้ำบาดาลหรือน้ำประปา ต้องใช้น้ำคลอง การเดินทางมามหาวิทยาลัยก็ลำบากเหมือนไปชนบท

ในฐานะอาจารย์ที่มีบ้านพักในรั้วมหาวิทยาลัย ทุกทุกปีตอนตีหนึ่งตีสองของคืนส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ นิสิตรุ่นเก่าตามหอพักจะถือเป็นธรรมเนียมร่วมใจกันไปขอพรจากอาจารย์ตามบ้านพัก อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจจะเตรียมขนมจำนวนมาก และจะลงมือทำอาหารเช่น ไก่อบ ไว้ให้นิสิตด้วยความรักและเต็มใจเสมอ โดยอาจารย์จะออกไปกล่าวอวยพร และกล่าวขอบคุณในน้ำใจของนิสิต นอกจากนั้นอาจารย์ยังเป็นที่ปรึกษาในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ขององค์การนิสิตในขณะนั้น

อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ ดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกเกษตรวิศวกรรมคณะเกษตรตั้งแต่ พ.ศ. 2490 จนเกษียณอายุราชการ อนึ่งแผนกเกษตรวิศวกรรมได้เปลี่ยนชื่อเป็นแผนกเกษตรกลวิธานใน พ.ศ. 2509 และเปลี่ยนเป็นภาควิชาเกษตรกลวิธานใน พ.ศ. 2512 โดยอาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจสอนวิชาเกี่ยวกับเครื่องยนต์ เครื่องทุ่นแรง และการขับรถยนต์ให้นิสิตในคณะเกษตรมาตั้งแต่แรกเป็นจำนวนมากมาย

เมื่อมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ขยายไปที่วิทยาเขตกำแพงแสน อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจพร้อมผู้ร่วมงานจากภาควิชาเกษตรกลวิธานเป็นบุคคลกลุ่มแรกที่เป็นแนวหน้ากล้าตายที่ถูกส่งไปเตรียมพื้นที่ ล้อมรั้วและทำความเข้าใจกับชาวบ้านที่เคยอาศัยทำกินกับที่ผืนดินแผ่นนั้น อาจารย์และคณะต้องนอนกลางดินกินกลางทราย ท่ามกลางอันตรายต่าง ๆ เนื่องจากชาวบ้านไม่พอใจในการขยายพื้นที่ของมหาวิทยาลัย อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจและคณะต้องไปช่วยทำงานที่วัดในบริเวณใกล้เคียงซึ่งเป็นวัดที่ชาวบ้านเลื่อมใสจนสามารถผูกใจชาวบ้านได้

ผลงานเด่นของอาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ อีกเรื่องหนึ่งคือการกีฬา อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจเป็นนักกีฬาตั้งแต่เป็นนักเรียนอัสสัมชัญ โดยวิ่งแข่งขันชนะเลิศได้ถ้วยรางวัลหลายครั้ง นอกจากนั้นตัวอาจารย์ยังเป็นนักรักบี้ฟุตบอล อาจารย์ได้ใช้เวลาเป็นที่ปรึกษากีฬาประเภทต่างๆ ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เช่น ว่ายน้ำ รักบี้ ซอฟท์บอล และอื่นๆ นอกจากนั้นยังเป็นผู้จัดการทีม เป็นผู้ฝึกสอนให้ชมรมกีฬาต่างๆ ของ มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ อาจารย์ได้รับแต่งตั้งให้เป็นประธานกรรมการกีฬามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นอกจากนั้นอาจารย์ยังเป็นกรรมการสมาคมกีฬาระดับประเทศคือ สมาคมรักบี้ฟุตบอลแห่งประเทศไทย และสมาคมว่ายน้ำแห่งประเทศไทย อีกหลายวาระ อาจารย์ได้ร่วมนำทีมนักกีฬาทั้งระดับมหาวิทยาลัยและระดับชาติ เข้าร่วมแข่งขันกีฬาทั้งในและต่างประเทศ เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ และได้เข้าร่วมประชุมเกี่ยวกับกีฬาในหลายประเทศเช่นที่รัสเซีย และประเทศจีน เป็นต้น เมื่อสมัยที่อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจได้ดูแลทีมรักบี้ฟุตบอลของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และขณะนั้นทีมได้แข่งขันชนะเลิศหลายครั้งเป็นที่ยอมรับกันทั่วไป โดยสถานีวิทยุยานเกราะรายการกีฬา จะชมเชยทั้งนักกีฬาและกองเชียร์ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์อย่างมาก อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจได้จัดงานสปอร์เดย์เพื่อเชิดชูเกียรตินักกีฬาต่าง ๆ รวมทั้งได้รับผิดชอบจัดกีฬาประเพณีชาวเรือ-ชาวไร่อีกหลายครั้ง

เมื่อมหาวิทยาลัยดำเนินการสร้างสนามอินทรี จันทรสถิตย์ อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจได้เป็นหัวหน้าในการจัดสร้างทั้งหมด โดยเริ่มต้นจากการถมดินในสถานที่เดิมที่เป็นบ่อเลี้ยงปลาขนาดใหญ่และด้านบนเป็นคอกไก่ ได้ทำการปรึกษากรมพลศึกษาเกี่ยวกับการจัดทำลู่รอบสนาม จนเสร็จสิ้นและใช้เป็นที่แข่งกรีฑาและฟุตบอลตั้งแต่ พ.ศ. 2508 เป็นต้นมา แม้ว่าจะมีอายุมากขึ้นอาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ ก็ยังได้วิ่งเชิญคบเพลิงในพิธีเปิดกีฬาที่สนามที่อาจารย์เป็นผู้ควบคุมการสร้าง อาจารย์วิ่งด้วยใจรักและใช้สนามนี้เป็นที่วิ่งออกกำลังกายทุกวันเพราะอยู่ใกล้บ้านพักที่มหาวิทยาลัยได้ให้พักอาศัยจนกระทั่ง พ.ศ. 2521 อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ ต้องย้ายออกไปจากบ้านพักหลังนี้เนื่องจากมหาวิทยาลัยมีนโยบายในการพัฒนาสถานที่ใหม่ อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ เกษียณอายุราชการในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2526

ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์คือ ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก พ.ศ. 2514 และเหรียญจักรพรรดิมาลา พ.ศ. 2515

ด้านชีวิตครอบครัว อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ ได้สมรสกับ นางสาวประไพ นคร ซึ่งเป็นน้องสาวของศาสตราจารย์ ดร. ประเสริฐ นคร มีบุตรธิดา 4 คน ธิดาสองคนจบจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตามรอยบิดาและมารดาซึ่งเป็นอาจารย์สอนคณิตศาสตร์ที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เช่นกัน ส่วนบุตรชายสองคนจบบัญชีทำงานที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตและงานเอกชนตามลำดับ

อาจารย์ปราณี แจ้งเจนกิจ ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2541

แหล่งข้อมูล

พุมเรียง. เรื่องจากปก. วารสารเกษตรสัมพันธ์ 7 (พฤศจิกายน 2511).

ปราณี แจ้งเจนกิจ. สมุดประวัติประจำตัวข้าราชการกระทรวงเกษตราธิการ, 2490.