หน้าแรก   นายกสภาฯ   อธิการบดีฯ   ผู้ทำประโยชน์ฯ


รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุต เป็นธิดาของหลวงเชื้อสุรัยการ และนางแส ทัพภะสุต เกิดเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2460 ที่กรมทหาร อำเภอเมือง จังหวัดน่าน

ในด้านการศึกษา รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุต ได้เข้าศึกษาในระดับชั้นมัธยมปีที่ 1 ถึงมัธยมปีที่ 8 จากโรงเรียนวิชชานารี จังหวัดลำปาง และโรงเรียนราชินีบน จังหวัดพระนครตามลำดับ ต่อมาใน พ.ศ. 2492 สอบไล่ได้ประโยคครูพิเศษมัธยมจากกระทรวงศึกษาธิการ และสอบไล่ได้ปริญญาอักษรศาสตร์บัณฑิต จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยใน พ.ศ. 2497

ใน พ.ศ. 2497 รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตได้รับทุน SEA Scholarship เดินทางไปศึกษาต่อ ประเทศฟิลิปปินส์ และสำเร็จปริญญาโททางอักษรศาสตร์ สาขาวรรณคดีอังกฤษ จาก University of the Philippines at Los Banos ใน พ.ศ. 2499

หลังจากเข้ารับราชการเป็นอาจารย์สอนภาษาอังกฤษอยู่ในคณะกสิกรรมและสัตวบาลมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์แล้ว ใน พ.ศ. 2501 รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตได้รับทุน ไอ.ซี.เอ. (ICA) ไปศึกษา ประเทศสหรัฐอเมริกา และสำเร็จปริญญาโทด้านวิชาภาษาอังกฤษจาก University of Michigan ใน พ.ศ. 2503

ในด้านการทำงานนั้น ก่อนที่จะเข้ามารับราชการในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุต ได้เคยเป็นอาจารย์สอนภาษาอังกฤษอยู่ที่โรงเรียนราชินีบน กระทั่ง พ.ศ. 2500 จึงได้เข้ามาเป็นอาจารย์สอนภาษาอังกฤษที่คณะกสิกรรมและสัตวบาล และใน พ.ศ. 2509 ได้รักษาการในตำแหน่งหัวหน้าแผนกวิชาภาษา คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์

หลังจากที่รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตได้เลื่อนระดับเป็นอาจารย์ชั้นพิเศษแล้วท่านได้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาภาษา คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์นับตั้งแต่ พ.ศ. 2514 เป็นต้นมา และใน พ.ศ. 2517 ได้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการเป็นรองศาสตราจารย์กระทั่งในวันที่ 1 ตุลาคม 2521 จึงพ้นจากราชการเนื่องจากมีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์

นอกเหนือจากหน้าที่ในการสอนและการบริหารในฐานะหัวหน้าภาควิชาภาษาแล้ว รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตได้ปฏิบัติหน้าที่พิเศษให้แก่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มากมาย อาทิ

อนึ่ง รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตยังได้ช่วยราชการภายนอกมหาวิทยาลัยมากมายเช่นกัน อาทิ

สำหรับการปฏิบัติหน้าที่การงานในฐานะอาจารย์ผู้สอนและผู้บริหารตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาภาษานั้น รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุต ได้ทุ่มเทกำลังกายและกำลังใจให้แก่นิสิตและมหาวิทยาลัยเป็นที่สุด เริ่มจากเมื่อได้เข้ามารับราชการในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุต ได้พยายามพัฒนาการเรียนการสอนภาษาอังกฤษอย่างจริงจัง คือในส่วนตัวได้เพิ่มพูนความรู้ด้วยการไปศึกษาต่อและไปร่วมประชุมสัมมนา ต่างประเทศในฐานะเป็นผู้แทนของมหาวิทยาลัย เช่น

ฯลฯ

หลังจากกลับมา รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุต นำความรู้ที่ได้รับมาพัฒนาการเรียนการสอนอย่างเป็นรูธรรมชัดเจนคือ นอกจากการรับผิดชอบในด้านการจัดโปรแกรมการสอนวิชาภาษาอังกฤษบริการแก่นิสิตทั้งมหาวิทยาลัยแล้ว ยังได้เป็นผู้ริเริ่มหลักสูตรส่งเสริมนิสิตที่เรียนภาษาอังกฤษขั้นพื้นฐานได้ดีแล้วให้มีโอกาสได้เรียนวิชาภาษาอังกฤษอย่างเข้มข้นหรือเรียนวิชาพิเศษในระดับที่สูงขึ้นไป ทั้งนี้เพื่อให้นิสิตได้ศึกษาตามศักยภาพของตนอย่างแท้จริง นอกจากนี้ได้คัดเลือกอาจารย์ผู้สอนที่เป็นชาวต่างประเทศมาสอนนิสิตให้มีความสามารถในการใช้ภาษาอย่างมีประสิทธิภาพเยี่ยงเจ้าของภาษา อีกทั้งยังริเริ่มให้มีการเรียนภาษาอังกฤษในห้องปฏิบัติการอย่างทันสมัยอีกด้วย (sound lab)

นอกจากวิชาภาษาอังกฤษซึ่งเป็นวิชาหลักในการบริการนิสิตทั้งมหาวิทยาลัยแล้ว รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตยังเป็นผู้ริเริ่มจัดการเรียนการสอนภาษาไทย เขมร บาลีและสันสกฤตแก่นิสิตอักษรศาสตร์สายภาษา และจัดการเรียนการสอนภาษาไทยสำหรับนิสิตทั่วไป ทั้งยังได้ริเริ่มให้มีการเรียนการสอนภาษาฝรั่งเศส ภาษาเยอรมันเป็นวิชาเลือกอีกด้วย ซึ่งการเปิดสอนวิชาดังกล่าวเหล่านี้ได้รับการขยายพัฒนาการเรียนการสอนให้กว้างขวางยิ่งขึ้นเมื่อมีการจัดตั้งคณะมนุษยศาสตร์ในภายหลัง

รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตเป็นอาจารย์ที่ได้รับการยกย่องอย่างสูงจากบรรดาศิษย์ทั้งในด้านการสอนที่มีประสิทธิภาพยิ่ง และในด้านความเมตตาที่มีต่อศิษย์ ผลจากการอุทิศทั้งกายและใจในการสอนทำให้ศิษย์ได้รับความรู้อย่างเต็มที่ ซึ่งเป็นพื้นฐานอันสำคัญแก่ศิษย์ในการประกอบอาชีพและการศึกษาต่อในระดับสูงขึ้นไปทั้งในประเทศและต่างประเทศ ดังปรากฏว่าผู้บริหารระดับสูงของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ของประเทศจำนวนไม่น้อยได้เคยเป็นศิษย์ของท่าน และล้วนกล่าวเป็นเสียงเดียวกันว่าท่านคือ ครู ผู้เป็นปูนีบุคคลอันแท้จริง

ในฐานะผู้บังคับบัญชา รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตเป็นผู้มีวิสัยทัศน์กว้างไกล ได้สนับสนุนส่งเสริมให้อาจารย์ทุกคนมีโอกาสได้ศึกษาต่อและเพิ่มพูนความรู้ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ เพื่อจะได้นำความรู้และประสบการณ์มาพัฒนาการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ที่น่าประทับใจยิ่งคือมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีเยี่ยมกับผู้ใต้บังคับบัญชา บริหารโดยยึดหลักเมตตาธรรมเป็นที่ตั้ง ในขณะเดียวกันก็มีความเข้มแข็งและมุ่งมั่นน่านับถือยิ่ง จึงได้รับความร่วมมือร่วมใจในการทำงานจากผู้ร่วมงานด้วยดีตลอดอายุราชการของท่าน

หลังจากเกษียณอายุแล้ว รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตได้รับเชิญให้เป็นอาจารย์พิเศษสอนภาษาอังกฤษที่มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ และทำงานแปลหนังสือ ครั้นเมื่อมารดาซึ่งพักอยู่ที่จังหวัดลำปางล้มป่วยลง รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตจึงได้อุทิศเวลาทั้งมวลกลับไปเฝ้าปรนนิบัติดูแลมารดาอยู่หลายปีจนกระทั่งถึงแก่กรรม ท่านจึงกลับมาพำนักอยู่ที่กรุงเทพมหานคร

ต่อมาในต้นเดือนตุลาคม 2542 รองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตได้ล้มป่วย และได้เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลศูนย์ลำปางและโรงพยาบาลมหาราชเชียงใหม่ และถึงแก่อนิจกรรมในวันที่ 14 ตุลาคม 2542

คงไม่เป็นการกล่าวเกินจริงว่า การเรียนการสอนภาษาอย่างเป็นสากลและทันสมัยทั้งภาษาต่างประเทศและภาษาไทยในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในปัจจุบันนี้ เป็นผลมาจากการวางรากฐานอันดียิ่งของรองศาสตราจารย์ประชุม ทัพภะสุตอย่างแท้จริงทั้งในด้านหลักสูตร การจัดการเรียนการสอน และบุคลากร จึงสมควรอย่างยิ่งที่นามของท่านจะได้รับการประกาศเกียรติคุณให้เป็นที่ประจักษ์ในฐานะผู้ทำคุณประโยชน์ให้แก่มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ จักได้สมดังพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระกุเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ว่า เสียชีพไป่เสียสิ้น ชื่อก้องเกียรติงาม

แหล่งข้อมูล

แสงสุรีย์ สินธุณิและ สายสุธา ทัพภะสุต. สัมภาษณ์, 6 พฤษภาคม 2546.

ประชุม ทัพภะสุต. สมุดประวัติประจำตัวข้าราชการกระทรวงเกษตราธิการ, 2500.