รองศาสตราจารย์ ดร. บรรพต ณ ป้อมเพชร เกิดเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2484 ณ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก เป็นบุตรของนายเพิ่ม นางประไพ ณ ป้อมเพชร
ทางด้านการศึกษา จบการศึกษามัธยมปลาย ม.8 จากโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม จังหวัดพิษณุโลก เมื่อ พ.ศ. 2501 แล้วสอบเข้าศึกษาในคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2501 เมื่อเรียนจบการศึกษาปีที่ 1 และเข้าเรียนปีที่ 2 แล้ว สอบได้ทุนภายใต้แผนโคลัมโบ (Colombo Plan) ของรัฐบาลอินเดียไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอินเดีย เมื่อ พ.ศ. 2502 แต่ที่อินเดียสมัยนั้นไม่มีการศึกษาถึงขั้นปริญญาบัตรวิชาวนศาสตร์ จึงเปลี่ยนไปเรียนทางวิชาการเกษตรศาสตร์ โดยเข้าเรียนครั้งแรกที่ Rajasthan College of Agriculture มหาวิทยาลัยราชาสถาน ได้รับอนุปริญญาทางการเกษตร (I.Sc.Agr.) เมื่อ พ.ศ. 2504 แล้วไปต่อปริญญาตรีที่ Punjab Agricultural University ณ เมืองลุเดียน่า (Ludhiana) แคว้นปันจาบ จบการศึกษาระดับปริญญาตรีทางด้านวิทยาศาสตร์การเกษตร (B.Sc.Agr.) วิชาเอกด้านกีฏและสัตววิทยาทางการเกษตร (Agricultural Entomology & Zoology) เมื่อ พ.ศ. 2507 โดยสอบได้เป็นที่ 1 ของ มหาวิทยาลัย ได้รับเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง เหรียญทอง และได้รับการจารึกชื่อไว้ใน Board of Honours (First in B.Sc.Agri.) ไว้ที่มหาวิทยาลัยด้วย
เมื่อกลับมาประเทศไทย ได้เข้ารับการทดลองปฏิบัติราชการในตำแหน่งอาจารย์ตรี ภาควิชากีฏวิทยาและโรคพืช คณะเกษตร เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2507 ซึ่งในขณะนั้นอธิการบดี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คือคุณหลวงอิงคศรีกสิการ หรือศาสตราจารย์อินทรี จันทรสถิตย์ ต่อมาได้รับการแต่งตั้งเป็นอาจารย์ตรี