หน้าแรก   นายกสภาฯ   อธิการบดีฯ   ผู้ทำประโยชน์ฯ


ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร เป็นบุตรนายทองดี และนางกี๋ ว่องส่งสาร เกิดเมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2461 มีภูมิลำเนาที่จังหวัดนนทบุรี ได้รับการศึกษาระดับประถมศึกษา โรงเรียนกุมารีวิทยา อำเภอปากเกร็ด และโรงเรียนนพมาศศึกษา อำเภอพระนคร สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษา จากโรงเรียนวัดชนะสงคราม และโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย สำเร็จมัธยมศึกษาปีที่ 7 สายอักษรศาสตร์ และสำเร็จมัธยมศึกษาปีที่ 8 สายวิทยาศาสตร์ จากโรงเรียนวัดปทุมคงคา เมื่อ พ.ศ. 2478 ปริญญาสัตวแพทยศาสตร์บัณฑิต จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ. 2484 ด้วยความเป็นคนที่สนใจใฝ่หาความรู้อยู่เสมอ จึงได้สมัครเข้าศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และการเมือง ได้รับอนุปริญญานิติศาสตร์ใน พ.ศ. 2494 ต่อมาได้รับทุนการศึกษาต่อที่ University of Manchester ประเทศอังกฤษ จนสำเร็จการศึกษาได้รับ Diploma of Bacteriology เมื่อ พ.ศ. 2496 นอกจากนี้ ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร ยังได้รับรางวัลการเรียนดีเลิศ จากโรงเรียนสงครามจิตวิทยา กองบัญชาการทหารสูงสุด และวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร รับราชการเริ่มจากตำแหน่งนายสัตวแพทย์โท กองสัตวรักษ์ กรมปศุสัตว์และพาหนะ ใน พ.ศ. 2485 และได้ใช้ชีวิตราชการอยู่ในต่างจังหวัดเป็นส่วนใหญ่ จนได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการกองวิชาการ และผู้อำนวยการโรงเรียนสัตวแพทย์ กรมปศุสัตว์ ใน พ.ศ. 2504 และได้รับการแต่งตั้งเป็นรองอธิบดีกรมปศุสัตว์ ใน พ.ศ. 2519 จนลาออกจากราชการ ประวัติการทำงานโดยลำดับของอาจารย์ มีดังนี้

เมื่อคณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการพัฒนาขึ้นมาใหม่ ใน พ.ศ. 2511 โดยมี ศาสตราจารย์จักร พิชัยรณรงค์สงคราม เป็นคณบดีนั้น ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร ได้รับเชิญเป็นรองคณบดี และหัวหน้าภาควิชาพยาธิวิทยา จึงนับเป็นบุคคลสำคัญผู้หนึ่งในการก่อตั้งคณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ยุคใหม่ นับตั้งแต่ พ.ศ. 2511 เป็นต้นมา นอกจากนี้ ท่านเป็นผู้รักษาราชการแทนคณบดี คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ด้วย

ตลอดระยะเวลาที่รับราชการอาจารย์เชื้อ ว่องส่งสารได้สร้างผลงาน และเกียรติประวัติดีเด่น มีผลงานวิจัยเกี่ยวกับวัคซีนป้องกันโรครินเดอร์เปสต์ โดยใช้น้ำเกลือช่วยสกัดไวรัส ซึ่งพัฒนาขึ้นใหม่จนเป็นที่ยอมรับในวงการสัตวแพทย์ของไทยและต่างประเทศ ได้รายงานการผลิตวัคซีนป้องกันโรครินเดอร์เปสต์ที่เตรียมจากสุกรของท่านเป็นคนแรกของโลก ในวารสารสัตวแพทย์ ของประเทศอังกฤษ

นอกจากนี้ ยังมีผลงานวิจัยการผลิตวัคซีนรินเดอร์เปสต์เตรียมจากสัตว์ต่างๆ อีกหลายชนิด ตลอดจนการวิจัยผลิตวัคซีนป้องกันโรคอื่นๆ เช่น อหิวาต์สุกร แอแทรกซ์ เป็นต้น

ด้วยเหตุที่ ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร เป็นผู้มีความเชี่ยวชาญ และมีผลงานด้านการผลิตวัคซีนรินเดอร์เปสต์ จึงได้รับเกียรติเป็นตัวแทนของประเทศไทย ไปร่วมประชุมสัมมนาต่างประเทศ ด้านสุขภาพสัตว์ และการป้องกันโรคสัตว์ ตลอดจนฝึกอบรมระยะสั้นรวมกว่า 30 ครั้ง

ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร ได้เข้าร่วมการประชุมที่สำคัญ ได้แก่ พ.ศ. 2502 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมเรื่องสุขภาพสัตว์ของ FAO ที่ฟิลิปปินส์ พ.ศ. 2503 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมเรื่องโรคเฮโมรายีเซดิซีเมีย ที่ฟิลิปปินส์ พ.ศ. 2510 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมเรื่องสุขภาพสัตว์ของ FAO ที่โตเกียประเทศญี่ปุ่น พ.ศ. 2515 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมเรื่องโรคปากและเท้าเปื่อย ที่ปารีฝรั่งเศส พ.ศ. 2519 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมระหว่างผู้เชี่ยวชาญการผลิตสัตว์ ที่กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย พ.ศ. 2520 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมเรื่องการผสมเทียม ที่แคนดี ประเทศศรีลังกา พ.ศ. 2521 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมเรื่องการปฏิบัติการระหว่างอาเซียนกับนิซีแลนด์เกี่ยวกับสุขภาพสัตว์ที่ ยอยากาต้า ประเทศอินโดนีเซีย พ.ศ. 2522 หัวหน้าคณะผู้แทนประเทศไทย ประชุมเรื่องสุขภาพสัตว์ของอาเซียน ที่ปีนัง

ในด้านการประพันธ์ เป็นที่ยอมรับกันในวงการสัตวแพทย์ และนักอ่านทั้งหลายว่า ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร เป็นผู้ที่มีความสามารถในการประพันธ์ ทั้งร้อยแก้วและร้อยกรองเป็นอย่างยิ่ง ได้เขียนบทความทั่วไป ร้อยแก้ว ร้อยกรอง นวนิยาย และบทกลอนรวมมากกว่า 100 เรื่อง นอกเหนือไปจากการเขียนผลงานทางวิชาการและแต่งตำราทางวิชาการสัตวแพทย์ อีกมากกว่า 10 เล่ม ตัวอย่างเช่น โรคติดเชื้อของสัตว์ ศัลยกรรมของสัตว์ สูติกรรมของสัตว์ คู่มือการบำบัดโรคสัตว์ ประมวลวิชาการสัตวแพทย์ เป็นต้น ซึ่งใช้ประกอบการเรียนการสอนมาจนปัจจุบันนี้ ส่วนผลงานวิจัยที่ยังใช้เป็นประโยชน์ต่อวงวิชาการและสังคมอยู่จนทุกวันนี้ ได้แก่

1. วัคซีนป้องกันโรครินเดอร์เปสต์ โดยใช้น้ำเกลือช่วยสกัดไวรัส ซึ่งปรับปรุงใหม่ ร่วมกับ J.R. Hudson

2. วัคซีนป้องกันโรครินเดอร์เปสต์ เตรียมจากสุกร ซึ่งยังไม่มีผู้ใดทำการผลิต รายงานในวารสารสัตวแพทย์ของอังกฤษ

3. วัคซีนป้องกันโรครินเดอร์เปสต์ เตรียมจากกระต่าย

4. วัคซีนป้องกันโรครินเดอร์เปสต์ เตรียมจากไข่ ทั้งนี้ได้วิจัยร่วมกับ J.R. Hudson

5. วัคซีนป้องกันโรคอหิวาต์สุกร เตรียมจากกระต่าย ซึ่งได้ทำการวิจัยขณะปฏิบัติงานที่เวย์ริประเทศอังกฤษ นำมาใช้ได้ผลดีในประเทศไทย และยังคงใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน

6. ทำการผลิตวัคซีนป้องกันโรคแอแทรกซ์จากเปอร์ นอกจากนั้นยังตรวจพบโรคริคิโนซีในสุกร ซึ่งระบาดครั้งแรกที่ อำเภอแม่สะเรียง ประเทศไทย

7. ได้ทำการวิจัยร่วมกับฝ่ายแพทย์ขององค์การป้องกันเอเซียอาคเนย์ (SEATO) สำรวจเชื้อแอแทรกซ์ในดิน จากภาคต่างๆ ของประเทศไทย รวมทั้งตรวจหาชนิดของโรคเลโตไปโรซีชนิดต่างๆ ในประเทศไทย ซึ่งยังมิได้มีผู้ใดกระทำมาก่อน

ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ คือ เหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ เหรียญบรมราชาภิเษก ทวิติยาภรณ์ช้างเผือก มาภรณ์มงกุฎไทย เหรียญจักรพรรดิมาลา และเหรียญชัยสมรภูมิ

หลังจากลาออกจากราชการแล้ว ได้ใช้เวลาส่วนใหญ่พัฒนาเกาะเกร็ด ทำการบูรณะวัดบนเกาะเกร็ดทั้ง 5 วัด ให้ความช่วยเหลือกิจการโรงเรียนบนบนเกาะเกร็ด อาทิ โรงเรียนบนเกาะเกร็ด คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และโรงเรียนสัตวแพทย์ กรมปศุสัตว์ และยังเป็นผู้ริเริ่มในการก่อตั้งมูลนิธิฯ และกองทุนต่างๆ จำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มูลนิธิศาสตราจารย์จักร พิชัยรณรงค์สงคราม กองทุน ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร และกองทุนพัฒนาห้องสมุด คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ด้วยการที่ ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร ได้ทำคุณประโยชน์มหาศาลให้แก่วงการสัตวแพทย์ และแก่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ มอบปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ใน พ.ศ. 2515 และคณะสัตวแพทยศาสตร์ โดยความเห็นชอบของ คณะกรรมการประจำคณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มีมติให้ตั้งชื่อห้องสมุด คณะสัตวแพทยศาสตร์ วิทยาเขตบางเขนว่า ห้องสมุดเชื้อ ว่องส่งสาร เพื่อเป็นเกียรติประวัติสืบไป

แหล่งข้อมูล

เอกสารประกอบนิทรรศการเรื่อง ประวัติและผลงานของ ศาสตราจารย์เชื้อ ว่องส่งสาร. ณ ห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วันพุธที่ 26 มกราคม 2543.