หน้าแรก   นายกสภาฯ   อธิการบดีฯ   ผู้ทำประโยชน์ฯ


อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ เกิดเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2471 ที่ตำบลตลาดใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต เป็นบุตรีของหลวงบริหารสิกขกิจ (สกล สินธวานนท์) กับนางบริหารสิกขกิจ (จินดา สินธวานนท์ สกุลเดิม โกศลพันธุ์) ข้าราชการสังกัดกระทรวงมหาดไทย มีพี่น้องรวมทั้งสิ้น 8 คน เป็นครอบครัวใหญ่ที่มีแบบแผนการอบรมเลี้ยงดูบุตรธิดาอย่างดีเยี่ยม เป็นที่ปรากฏชัดในสังคมไทยและเทศ

อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมจากโรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย (พ.ศ. 2487) และ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา (พ.ศ. 2489) หลังจากสำเร็จการศึกษาได้ปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 2) จากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ. 2493 แล้วได้เข้าศึกษาต่อในหลักสูตรประกาศนียบัตรประโยคครูมัธยม ของคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอีก 1 ปี ได้รับอนุปริญญาบัตรครุศาสตร์ (ป.ม.) แล้วไปศึกษาต่อระดับปริญญาโทและปริญญาเอกที่ University of Michigan และ Georgetown University ประเทศสหรัฐอเมริกา ใน พ.ศ. 2499 และ พ.ศ. 2513 ตามลำดับ

ราว พ.ศ. 2521 ในสมัยที่ ศาสตราจารย์ ดร. ไพฑูรย์ อิงคสุวรรณ เป็นอธิการบดี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีเป้าหมายที่จะพัฒนาการเรียนการสอนภาษาอังกฤษให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น จึงได้เชิญ อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ ซึ่งรับราชการอยู่ที่คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มาช่วยราชการที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยมีห้องทำงานอยู่ที่สำนักงานอธิการบดี อาคารหอประชุม ภารกิจแรกที่ได้รับมอบหมายคือการร่วมกับคณาจารย์ที่สอนวิชาภาษาอังกฤษในภาควิชาภาษา คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ สร้างข้อสอบมาตรฐานของมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์เพื่อทดสอบวัดระดับความรู้ภาษาอังกฤษของนิสิต (Placement Test) และนำผลสอบมาจัดให้นิสิตเข้าเรียนวิชาภาษาอังกฤษพื้นฐาน 1 หรือ 2 หรือ 3 หรือได้รับยกเว้น ตามระดับความรู้ ควบคู่ไปกับการสร้างตำราเรียนวิชาภาษาอังกฤษพื้นฐานสำหรับนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

แม้ในปัจจุบันนี้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จะไม่ได้ใช้ข้อสอบมาตรฐานวัดระดับความรู้ของนิสิตและไม่ได้ใช้ตำราเรียนเช่นที่เคยใช้ระหว่าง พ.ศ. 2525-2530 แล้วก็ตามแต่หลักการในการจัดการเรียนการสอนภาษาอังกฤษให้เหมาะสมกับพื้นความรู้ของนิสิตก็ยังคงอยู่ โดยได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ภารกิจหลักที่ก่อให้เกิดผลอันยั่งยืนอีกประการหนึ่งที่ อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ ได้รับมอบหมายให้เป็นแม่งานก็คือการแยกการศึกษาสาขาอักษรศาสตร์ในนาม ภาควิชาภาษา ออกจากคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์อย่างเป็นเอกเทศ เพื่อสนองนโยบายของทบวงมหาวิทยาลัยที่จะให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีสาขาวิชาครอบคลุมทั้งวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์

วันที่ 1 พฤศจิกายน 2521 อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ โอนมาดำรงตำแหน่งอาจารย์ ภาควิชาภาษา คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ และเป็นหัวหน้าภาควิชาภาษาในสมัยที่ ศาสตราจารย์ ดร.ทวี ญาณสุคนธ์ เป็นคณบดี และการสร้างคณะใหม่สำเร็จเสร็จสิ้นในสมัยที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. สุขประชา วาจานนท์ เป็นคณบดี นับแต่วันที่ 17 มิถุนายน 2524 เป็นต้นมา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จึงมีคณะมนุษยศาสตร์เป็นน้องใหม่ จัดเป็นคณะที่ 11 และวันที่ 21 กรกฎาคม 2524 อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ได้รับแต่งตั้งให้เป็นคณบดีคนแรกของคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ได้อนุเคราะห์ให้ใช้ชั้น 2 และ 3 ของตึกคณิตศาสตร์-สถิติ ซึ่งเดิมเป็นที่ทำการของภาควิชาภาษาเป็นที่ทำการของคณะมนุษยศาสตร์ต่อไปจนคณะมนุษยศาสตร์มีอาคารเป็นของตนเองเช่นปัจจุบันใน พ.ศ. 2530

อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ ได้ขอลาออกก่อนเกษียณอายุราชการ เมื่อ พ.ศ. 2527

ตลอดเวลาที่ปฏิบัติราชการอยู่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้ที่ได้มีโอกาสร่วมทำงานใกล้ชิดกับ อาจารย์ดร. กัญจนา สินธวานนท์ ได้เห็นว่าท่านเป็นผู้ที่อุทิศตนให้กับการทำงานโดยไม่เคยเรียกร้องต้องการสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อประโยชน์ส่วนตน มีความทันสมัยในด้านวิชาการ มีความสามารถและมีความมุ่งมั่นในกิจที่ทำเป็นปกติ อุทิศตนให้กับการทำงานโดยไม่เคยเรียกร้องต้องการสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อประโยชน์ส่วนตน อีกทั้งเป็นผู้มีความกรุณา มีกิริยางดงาม มีอัธยาศัยอ่อนโยน มีวาจาไพเราะ มีความสมถะและถ่อมตนอย่างเสมอต้นเสมอปลาย

คณะมนุษย์ศาสตร์ : วิชาการผสานวิชาชีพ

สิ่งที่ควรบันทึกเกี่ยวกับการจัดตั้งคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ก็คือคำประกาศของคณะมนุษยศาสตร์ที่ว่า ในความหมายเดิม มนุษยศาสตร์ เป็นการศึกษาที่เน้นหนักด้านจิตใจ ถือการพัฒนาสติปัญญา คุณธรรม และรสนิยมของบุคคลเป็นคุณค่าสูงสุด แต่ปัจจุบัน มนุษยศาสตร์ ขยายขอบเขตออกไปครอบคลุมถึงการศึกษาที่นำไปเป็นประโยชน์ใช้สอยได้โดยตรงอีกด้วย การจัดการศึกษาของคณะมนุษยศาสตร์จึงเป็นไปตามหลักปรัชญาการศึกษาเพื่ออาชีพ (Career Education) คือเป็นการผสมผสานกันระหว่างวิชาการกับอาชีพ ด้วยตระหนักดีว่าความรู้ทางอาชีพจำเป็นต้องควบคู่ไปกับวิชาการและการพัฒนาจิตใจของผู้ศึกษา จึงจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมอย่างแท้จริง นั้นเป็นบทสรุปวิสัยทัศน์และความกล้าหาญที่จะทำในสิ่งที่เชื่อว่าเป็นคุณประโยชน์แก่ผู้เรียนของ อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์

ที่ต้องกล่าวว่าเป็น ความกล้าหาญ นั้นก็เนื่องจากการผสมผสานวิชาการกับวิชาชีพเข้าเป็นหลักสูตรเดียวเป็นเรื่องใหม่และแปลกในยุคที่สถาบันการศึกษาถูกแยกออกเป็น วิชาการ กับ วิชาชีพ อย่างชัดเจน กว่าที่จะสามารถชี้แจงให้ประชาคมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เข้าใจและยอมรับได้ อาจารย์ ดร. กัญจนา สินธวานนท์ และผู้ร่วมงานก่อตั้งคณะมนุษยศาสตร์ต้องทำงานหนักมาก อย่างไรก็ตามการบูรณาการความรู้อย่างที่เป็นปรัชญาการศึกษาของคณะมนุษยศาสตร์สามารถสนองตอบความต้องการขององค์กรโดยเฉพาะภาคธุรกิจได้อย่างน่าพึงพอใจ ทำให้คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดดเด่น แตกต่างจากคณะที่อยู่ในกลุ่มวิชาเดียวกันทุกแห่งในครั้งนั้นและยังคงความทันสมัยอยู่จนทุกวันนี้

แหล่งข้อมูล

ความคิด-ความเรียง ของ ศาสตราจารย์ ดร.กานดา ถลาง. อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ ศาสตราจารย์ ดร.กานดา ถลาง วัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพมหานคร. วันที่ 13 พฤษภาคม 2529.

ศิริลักษณ์ ลิ้มภักดี. รองศาสตราจารย์ ภาควิชาภาษาต่างประเทศ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สัมภาษณ์, 12 มีนาคม 2546.

วรณา นาวิกมูล, บรรณาธิการ. มนุษย์ศาสตร์ : สหวิทยาการแห่งชีวิต. กรุงเทพมหานคร : คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2544. (จัดพิมพ์ในโอกาสคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครบรอบ 20 ปี พุทธศักราช 2544).

กัญจนา สินธวานนท์. สมุดประวัติประจำตัวข้าราชการสำนักนายกรัฐมนตรี, 2508.